ΕΥΘΥΝΗ

ΜΙΑ ΛΕΞΗ ΜΕ ΠΟΛΛΕΣ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΧΑΡΤΗ.

Η λέξη «ευθύνη» είναι βαρυσήμαντη, χιλιοειπωμένη και πολυδιάστατη. Κυρίως γιατί είναι ατομική, και μπορεί να είναι μόνο νοερή, πρακτικά εφαρμόσιμη, έννοια απρόσιτη ή συγκεκριμένη. Η «ανευθυνότητα» μπορεί να μην προκαλεί τίποτα, ή μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες. Ο Νίκος Καζαντζάκης έγραψε: «Να αγαπάς την ευθύνη, να λες εγώ, μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω.» Μια ρήση που παραπέμπει σε φιλοσοφικές και πολιτικές περισυλλογές, εμπεριέχει άλλες έννοιες, πειθαρχίας, σεβασμού, έγνοιας προς τον συνάνθρωπο και εν τέλει μπορεί να απλοποιεί τη λέξη ευθύνη ως απλά «σύνεση» και «έγνοια».

Αυτή η «έγνοια» έγινε ασφάλιση. Υπάρχουν στη διάθεση μας ασφαλιστήρια ευθύνης, μια ποικιλία από αυτών – εκτός από την ασφάλιση της προσωπικής ευθύνης. Για τους σκοπούς της ασφαλιστικής βιομηχανίας, η απροσεξία, η έλλειψη έγνοιας και φροντίδας και οτιδήποτε αποτελεί έλλειψη ευθύνης, θα παρέχεται κάλυψη μόνο εάν οι επιπτώσεις των προαναφερόμενων συμβαίνουν υπό συγκεκριμένες συνθήκες.  Κατ’ ακρίβεια, οι ασφάλειες ευθύνης είναι τόσο συγκεκριμένες, που ο γραφών διερωτάται αν θα μπορούσε να υπάρξει μια γενικότερη αντίληψη της έννοιας της ευθύνης, ώστε να μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ασφαλιστήριο που να καλύπτει την ατομική ευθύνη του καθενός από εμάς, σε περίπτωση που προκαλέσει ζημιά σε άλλον, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. 

Προς το παρόν, η ασφαλιστική βιομηχανία διαθέτει τα εξής ασφαλιστήρια ευθύνης –

• ΕΥΘΥΝΗ ΕΝΑΝΤΙ ΤΡΙΤΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΜΗΧΑΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

Η υποχρεωτική, πιο βασική και συνηθισμένη ασφάλιση ευθύνης, ρυθμισμένη από Ευρωπαϊκή Οδηγία, με τεράστια Όρια ευθύνης, καλύπτει την νομική ευθύνη (δηλαδή την αμέλεια) του οδηγού κατά τη χρήση οχήματος. 

• Ο γραφών θυμάται μια συζήτηση που διενεργήθηκε σε μια ομάδα των ΜΚΔ, σε σχέση με προτεινόμενο νομοσχέδιο- η πρόταση ήταν να αποζημιώνονται οι κληρονόμοι των θυμάτων σε θανατηφόρα ατυχήματα (όπως προνοείται από τον περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο) από 17.000 Ευρώ σε 100.000 Ευρώ . Λόγω του κόστους της απώλειας ανθρώπινης ζωής… οι αντιδράσεις αφορούσαν κυρίως την επικείμενη αύξηση των ασφαλίστρων. Θα πλήρωναν οι ασφάλειες % περισσότερα….  Όμως – έχουμε Νόμο περί Αστικών Αδικημάτων που αναφέρεται σε Ευθύνη δίχως αναφορά σε τροχαία. Αν είμαι αδέξια και σπρώξω κάποιον σε μια σκάλα, και προκαλέσω θανατηφόρο ατύχημα, αν έχω την ευθύνη – 100.000 Ευρώ θα είναι η οφειλή μου. Δεν έχω αυτό το ποσό, ούτε ασφάλιση.

• ΕΥΘΥΝΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗ

Επίσης υποχρεωτική κατέστη η ασφάλιση έναντι Ευθύνης Εργοδότη.  Η Νομοθεσία προβλέπει κυρίως ότι κάθε Εργοδότης οφείλει να εξασφαλίζει ασφαλιστήριο για τους εργοδοτούμενους του. Έχουμε ήδη καταγράψει σε άλλο άρθρο τις ανεπάρκειες της σχετικής νομοθεσίας, βασισμένης σε νομοθεσία του Η.Β., που όμως, όπως και στις πλείστες χώρες της ΕΕ, εφαρμόζεται και το Workers’ CompensationsAct, ένα πιο αποτελεσματικό νομοθέτημα από το Κυπριακό σχέδιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Όπως και να’ χει, η νομοθεσία είναι σε ισχύ, με τα ελάχιστα υποχρεωτικά όρια αποζημίωσης. Ο γραφών έχει ήδη σχολιάσει το θέμα. 

• ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Υποχρεωτική έχει καταστεί επίσης, όχι από την πολιτεία, αλλά από επαγγελματικούς Συνδέσμους. 

• Ο Δικηγορικός Σύλλογος έχει καταστήσει ως υποχρέωση για ανανέωση αδειών επαγγελματικών αδειών τη σχετική ασφάλιση, και έχει καθορίσει συγκεκριμένα όρια ασφάλιση ανά απαίτηση, σειρά απαιτήσεων και συνολικά κατά την περίοδο ασφάλισης. Ο γραφών θεωρεί ότι ο ΔΣ δεν έχει μελετήσει επαρκώς το ζήτημα, αφού αποδέχεται ανανέωση άδειας δικηγόρου με παρουσίαση ασφαλιστηρίου της ΔΕΠΕ όπου ο μάχιμος δικηγόρος εργάζεται. Λογικό θα ήταν να έχει ο κάθε εν μάχιμος δικηγόρος τη δική του Επαγγελματική Ασφάλιση, και η κάθε ΔΕΠΕ τη δική της – με αναφερόμενα τα ονόματα των δικηγόρων που εργοδοτεί.  Ως ασφαλιστική εταιρεία – δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν αυτό συμβαίνει και τι αποδέχεται ή μη ο ΔΣ ως αποδεκτή ασφάλιση ΕΕ. Η συμβουλή μας όμως, πάντοτε , εάν ερωτηθούμε, είναι ότι – ο κάθε μάχιμος δικηγόρος θα πρέπει να έχει ασφαλιστήριο Επαγγελματικής Ευθύνης με τα όρια που προβλέπονται από τις Οδηγίες του Συλλόγου, και παράλληλα, η κάθε ΔΕΠΕ, να έχει δικό της Ασφαλιστήριο Επαγγελματικής Ευθύνης, με όρια που η ίδια θεωρεί ως αναγκαία, σύμφωνα με τις εργασίες της. 
• Ο ΣΕΛΚ έχει επίσης καταστήσει υποχρεωτική την ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης για τα Μέλη του, και επομένως οι Εγγεγραμμένοι Λογιστές οφείλουν να την εξασφαλίζουν, για διατήρηση της επαγγελματικής τους άδειας εξασκήσεως επαγγέλματος.
• Το ΕΤΕΚ, για τα Μέλη του, έχει θέσει συγκεκριμένες προδιαγραφές για την Ασφάλιση τους. Τα ασφαλιστήρια Επαγγελματικής Ευθύνης για Μηχανικούς, Αρχιτέκτονες, Εκτιμητές Ακινήτων και άλλων συναφών επαγγελμάτων διαμορφώνονται ώστε να τηρούνται οι επιθυμίες (ασφαλιστικής φύσεως) του Επιμελητηρίου για σωστή ασφάλιση των Μελών του. Περαιτέρω, εκδίδεται Πιστοποιητικό, αντίστοιχο με αυτό της υποχρεωτικής Ασφάλισης Εργοδότη, στο οποίο καταγράφεται ότι το ασφαλιστήριο τηρεί τις προδιαγραφές που τέθηκαν – οι οποίες υπερέχουν οποιουδήποτε αντίθετου όρου τυχόν περιέχεται στο λεκτικό. Η εν λόγω προσέγγιση, με τη συνεργασία των ασφαλιστικών εταιρειών, εγγυείται ότι τα τεχνικά επαγγέλματα είναι ορθά προστατευμένα για τυχόν απώλειες και ζημιές λόγω αμέλειας και νομικής ευθύνης – κάτι που ο γραφών θεωρεί ιδανικό ως διαδικασία, μια και, σε αντίθεση με τα γραφειακά επαγγέλματα, η ευθύνη των Μελών του ΕΤΕΚ είναι σοβαρότερη, αφού τυχόν αμέλεια δεν επιφέρει λογικά, οικονομική απώλεια, αλλά σωματική βλάβη. 

• ΓΕΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΕΝΑΝΤΙ ΤΡΙΤΩΝ

Σε ασφαλιστήρια περιουσίας, είτε πρόκειται για κατοικίες είτε επιχείρησης, τα ασφαλιστήρια περιέχουν τη γενικότερη κάλυψη έναντι τρίτου. Με απλά λόγια, αν επισκέπτης σε κατοικία, γραφείο, κατάστημα ή οποιοδήποτε χώρο στον οποίο υπάρχει πρόσβαση, και σε περίπτωση που τραυματίζεται, ή υποστεί απώλεια περιουσίας, θα αποζημιωθεί από τον ιδιοκτήτη ή κάτοχο της εν λόγω περιουσίας, νοουμένου ότι αποδεικνύεται αμέλεια. Οι συνετοί ιδιοκτήτες / κάτοχοι οποιωνδήποτε υποστατικών θα φροντίσουν για την περίληψη της εν λόγω κάλυψης στα ασφαλιστήρια τους, όμως δεν πρόκειται για υποχρεωτική κάλυψη, και εναπόκειται στη συνείδηση του κάθε πολίτη που ασφαλίζεται, να επιλέγει την εν λόγω κάλυψη, όπως και τα Όρια Ευθύνης που επιθυμεί να εφαρμόζονται.

Πιο πάνω, έχουμε καταγράψει και συνοψίσει την ασφάλεια της Ευθύνης μας, όπως απαιτείται από νόμους/ κανονισμούς ή μη. Υπάρχουν βεβαίως και άλλες διαθέσιμες ασφάλειες για ευθύνη-

• Ασφάλιση για Ευθύνη λόγω Κυβερνοεπίθεσης
• Ασφάλιση Περιβαλλοντικής Ευθύνης 
• Ασφάλιση Ευθύνης Διευθυντών και Αξιωματούχων Εταιρειών
• ΒΒΒ – ειδική ασφάλιση για Τραπεζικά Ιδρύματα που περιλαμβάνει και νομική ευθύνη για απώλειες.
• Ευθύνη Προϊόντων (όπως φάρμακα ή εδέσματα)
• ΚΑΙ άλλες ασφαλίσεις  ευθύνης που δεν έχουν απασχολήσει την τοπική ασφαλιστική βιομηχανία μέχρι σήμερα.

«Αν χαθεί, εγώ θα φταίω». Αυτή είναι η προσωπική ευθύνη. Που δεν ασφαλίζεται. Τα ασφαλιστήρια της παγκόσμιας αγοράς είναι διαμορφωμένα ώστε να ανταποκρίνονται σε νομοθεσίες, κανονισμούς ή συμμόρφωση σε απαιτήσεις επαγγελματικών συλλόγων. Οι εργοδότες, οι ιδιοκτήτες ή κάτοχοι υποστατικών οφείλουν να διατηρούν ασφαλή υποστατικά για εργοδοτούμενους, επισκέπτες και κατοίκους.

Η απροσεξία, η αδεξιότητα, η προσωπική αμέλεια που ίσως οδηγήσει σε ζημιά ή τραυματισμό είναι απτή, μόνο που κανένας δεν προέβλεψε για να καταστήσει, έστω και ως μη υποχρεωτική, μια ανάλογη ασφαλιστική κάλυψη. 

Ο κλάδος Ευθύνης, σε κάθε στατιστικά αποτελέσματα των εταιρειών, έχει έντονη παρουσία. Είναι πάντοτε εμφανής – μόνο που αντιπροσωπεύει τις υποχρεωτικές ή μη ασφαλιστικές καλύψεις, όπως αναφέρονται πιο πάνω. Η προσωπική Ευθύνη, δηλαδή η κάθε έγνοια και κάθε προσοχή για τον συνάνθρωπο δεν ασφαλίζεται αν δεν εμπίπτει σε κάποια κατηγορία. 

• Δεν μπορούμε να ασφαλίσουμε την αμέλειά μας – ας αναλογιστούμε – αν έχουμε οποιαδήποτε υπόσταση που μας δίνει την ευκαιρία – μπορούμε να ασφαλιστούμε έναντι προσωπικής μας ευθύνης;

(Ο γραφών δεν έχει την απάντηση!)